Çocuk Edebiyatı Bilgi Bankası İlahi Nazım Biçimi ve Özellikleri

İlahi Nazım Biçimi ve Özellikleri

0
296

İlahi nazım biçimi ve özellikleri… İlahi nazım biçimi nedir? Hangi şairlerce yazılmıştır? Özellikleri nelerdir? İlahiler neden yazılır? Bütün bu bilgiler Edebiyat Çocuk‘un bugünkü yazısında…

İlahi Nazım Biçimi

İlahi edebiyat nazım şekli ve özellikleri

Dini konularla ilgili kaleme alınan ilahiler, tekke tasavvuf edebiyatı nazım şekillerindendir. İlâhînin kelime anlamı anlamı

“Allah’la ilgili, Allah’a özgü olandır.”

Bunun için ilâhilerde genel olarak Allah’a karşı hissedilen sevgi ve bütün dini konular bu nazım şeklinde dile getirilir. Bu açıdan ilâhiler ile divan edebiyatındaki “tevhid” ve “münâcât’lar arasında benzerlikler bulunur. Söz konusu iki nazım biçimini ayıran şeyse, ilâhilerin tekke ve dergâhlarda âyinlerde belli bir makamla söylenmesidir.

İlâhiler genellikle 7, 8, 11, 14 ve 16’lı hece ölçüsü ile yazılır. Bunlardan en fazla 7 ve 8’liler tercih edilir ve şiirler 4’lükler şeklinde yazılır. 11,14 ve 16’lılarsa beyitler ile kaleme alınır. Dörtlükler ile kaleme alınanların kafiye düzeni koşmalara, beyitler ile yazılanlarınki de gazellere benzer. Bazı tekke şairlerinin aruz ile de ilâhiler yazdığı bilinir. İlahi konusunda, Türk edebiyatında en çok tanınan şair Yunus Emre’dir.

İlahilerin konuları nelerdir?

İlâhîler, genellikle Allah’ın varlığını, birliğini, yüceliğini ve kuvvetini anlatır. Heceyle aruzun kullanılabildiği ilâhîler, değişik tarikatlarda farklı adlar ile yazılır:

  • Âyin: Mevlevîlerde
  • Tapuğ: Gülşenîlerde
  • Durak: Halvetîlerde
  • Cumhur: Mevlevîlerel ve Bektaşîlerde
  • Nefes: Alevîlerde ve Bektaşîlerde
  • Deme (deyiş): Alevilerde

Yunus Emre, Kaygusuz Abdal ve Hacı Bayram Veli ilahi yazan şairlerdendir.

İlahi örneği-Yunus Emre

Arayı arayı bulsam izini

İzinin tozuna sürsem yüzümü

Hak nasib eylese görsem yüzünü

Ya Muhammed canım arzular seni

 

Bir mübarek sefer olsa da gitsem

Kabe yollarında tozlara bat sam

Hub cemalin bir kez düşümde görsem

Ya Muhammed canım arzular seni

 

Zerrece kalmadı kalbimde hile

Sıdk ile girmişem ben bu hak yola

Ebu Bekir, Ömer, Osman’da bile

Ya Muhammed canım arzular seni

 

Ali ve Hasan, Hüseyin anda

Sevdası gönüllerde muhabbet canda

Yarın mahşer günü Hak divanda

Ya Muhammed canım arzular seni

 

Yunus senin methin eder dillerde

Dillerde dillerde her gönüllerde

Arayı arayı gurbet illerde

Ya Muhammed canım arzular seni

Yunus Emre

 

Daha Fazla İlgili Makaleyi Yükle
Daha Fazla Yükle Edebiyat Çocuk
Daha Fazla Yükle Bilgi Bankası
Yoruma kapalı.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Sedat Simavi Ödülleri Açıklandı

Sedat Simavi Ödülleri açıklandı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Kurucu Başkanı adına 4…